Met Ethan Mollicks boek “Co-intelligentie” las ik eindelijk een werk dat mij antwoorden gaf over hoe artificiële intelligentie (AI) het onderwijs zal veranderen. Mollicks boek is vrij van hype. In plaats van zich te laten leiden door vluchtige trends, probeert het op een tijdloze manier te vatten hoe AI ons werken en leven zal beïnvloeden. Hier deel ik mijn belangrijkste inzichten uit zijn boek over de impact van AI op het onderwijs.
🏫 AI zal docenten niet vervangen, maar juist de behoefte aan klassikaal onderwijs vergroten. Mollick beargumenteert dit omdat AI weliswaar veel taken kan overnemen, maar de unieke waarde van menselijke interactie en begeleiding in het onderwijs niet kan evenaren. Klaslokalen bieden essentiële mogelijkheden voor het oefenen van vaardigheden, samenwerking, sociale omgang en begeleiding die AI niet kan repliceren.
🤖 AI-privéonderwijs zal uitstekend worden, maar niet de school vervangen vanwege die unieke voordelen van klassikaal onderwijs. Maar die AI-docenten of tutors zullen het onderwijs wel veranderen. Nu al merkt Mollick dat zijn studenten hun vinger niet meer opsteken om iets te vragen. Ze stellen de vraag wel gewoon aan ChatGPT.
🧠 Paradoxaal genoeg kan AI ons dwingen om op school juist meer feitenkennis op te doen. Mollick stelt dat dit komt doordat AI de toegang tot informatie vergemakkelijkt, waardoor het cruciaal wordt dat mensen een stevige kennisbasis hebben om AI effectief te kunnen gebruiken en beoordelen. Bovendien is een brede kennisbasis nodig om de juiste vragen te kunnen stellen en de output van AI kritisch te evalueren.
🧮 De weg die artificiële intelligentie zal afleggen in het onderwijs zal vergelijkbaar zijn met die van de rekenmachine. Ook die was eerst lang verboden in het onderwijs om daarna geleidelijk een plaats te krijgen. Net zoals er wiskundeoefeningen zijn die leerlingen zonder rekenmachine moeten oplossen, zullen er ook schrijfopdrachten plaatsvinden op school zonder internetverbinding, waardoor er geen hulp van AI kan worden ingeroepen. Mollick schrijft: “Net zoals rekenmachines de noodzaak om te leren rekenen niet hebben weggenomen, zal AI niet in de plaats komen van de noodzaak om te leren schrijven en kritisch te leren denken.”
⏳ Kortom, ons onderwijs zal voor sommige elementen waarschijnlijk zelfs terugkeren in de tijd. Voor het leren schrijven zal het teruggaan naar een lokaal in de negentiende eeuw waar leerlingen met de hand hun meesterwerken neerpenden. Maar andere lessen zullen dan weer futuristisch lijken, waarin studenten het onmogelijke realiseren.
🔮 We mogen ons onderwijs niet baseren op de AI van nu. Dat wil zeggen, we moeten onze leerlingen bijvoorbeeld niet opleiden om goede prompts te schrijven. Want het zogenaamde ‘prompt engineering’ is een tijdelijke situatie. Naarmate AI beter wordt, zal ook de kunst van een goede prompt minder belangrijk worden. Dat betekent niet dat we niet meer moeten onderwijzen over AI. We moeten studenten inzicht geven in de nadelen van AI, in de manier waarop het bevooroordeeld kan zijn, en hoe het onethisch kan handelen. We moeten studenten leren om, zoals Mollick het noemt, de ‘human-in-the-loop’ te zijn – de mens die in geval van nood op zijn eigen deskundigheid kan vertrouwen.
🏆 AI nivelleert het speelveld. Mensen zonder schrijftalent kunnen met AI toch sterke essays produceren. Mollick stelt echter dat mensen met diepgaande expertise nog steeds een voorsprong zullen hebben op AI. Daarom moet het onderwijs zich richten op het cultiveren van diepgaande kennis en vaardigheden die AI aanvullen in plaats van ermee concurreren.
Mijn conclusie is dat kunstmatige intelligentie ingrijpend zal zijn, maar tegelijkertijd dezelfde mechanismen in gang zet als andere technologische revoluties: kennis en deskundigheid worden nog belangrijker. Het wordt een verhaal van samenwerking — vandaar de treffende titel “co-intelligentie“. AI zal een krachtige partner zijn in het leerproces van leerlingen: soms net niet nodig, soms een uitmuntende tutor, en soms de helpende hand van de leerkracht.
Benieuwd wat jullie ervan denken!
Rinke Vanhoeck 
Plaats een reactie